# Last - grafik fonksiyonu
Last(), pivot tablodaki geçerli satır segmentinin son sütununda göründüğü şekilde, pivot tablonun boyut değerleriyle değerlendirilen bir ifadenin değerini döndürür. Bu fonksiyon, pivot tablolar hariç tüm grafik türlerinde NULL değerini döndürür.
Bilgi notuGrafiğin ifadelerinden herhangi birinde bu grafik fonksiyonu kullanıldığında grafiklerde y değerlerine veya tablolarda ifade sütunlarına göre sıralamaya izin verilmez. Bu nedenle, söz konusu sıralama alternatifleri otomatik olarak devre dışı bırakılır. Bir görselleştirmede veya tabloda bu grafik fonksiyonunu kullandığınızda, görselleştirmenin sıralaması bu fonksiyonun sıralanmış girdisine geri döner.
Söz Dizimi:
Last([TOTAL] expr [, offset [, count]])
Bağımsız Değişkenler
| Bağımsız Değişken | Açıklama |
| --- | --- |
| expr | Hesaplanacak verileri içeren ifade veya alan. |
| offset | 1'den büyük bir offset n belirtildiğinde, ifadenin değerlendirmesi, son sütundan sola doğru n sütun taşınır.
Fark 0 olarak belirtildiğinde ifade, geçerli satır segmentinin son sütunu üzerinde değerlendirilir.
Negatif offset sayısı belirtilmesi, Last fonksiyonunun karşılık gelen pozitif offset sayısı ile First fonksiyonu gibi çalışmasını sağlar. |
| count | 1'den büyük üçüncü bir count parametresi belirtildiğinde, fonksiyon ilk hücreden sola doğru sayarak count değerine ulaşana kadar her tablo sütunu için bir adet olmak üzere bir değer aralığı döndürür. |
| TOTAL | Tablo tek boyutluysa veya TOTAL niteleyicisi bir bağımsız değişken olarak kullanılıyorsa, geçerli sütun segmenti her zaman sütunun tamamına eşittir.
[Toplama kapsamını tanımlama](https://help.qlik.com/tr-TR/sense/May2026/Subsystems/Hub/Content/Sense_Hub/ChartFunctions/define-aggregation-scope.htm) |
Pivot tablo birden çok yatay boyuta sahipse, geçerli satır segmenti, alanlar arası sıralama düzeninin son yatay boyutunu gösteren satır haricinde tüm boyut satırlarında geçerli sütun olarak yalnızca aynı değerlere sahip sütunları içerir. Pivot tablolardaki yatay boyutlara yönelik alanlar arası sıralama düzeni, üstten alta doğru boyutların sırasıyla tanımlanırdeğişkenlerini silin.
Örnek: Grafik ifadeleri
| Örnek | Sonuç |
| --- | --- |
| `Last( Sum(Sales ))` | Geçerli satır segmentinin son sütunundan `Sales` toplamını döndürür. |
| `Last( Sum(Sales ), 2)` | Geçerli satır segmentinin son sütunun iki sütun solundaki sütundan `Sales` toplamını döndürür. |
| `Last( Total Sum( Sales ))` | Geçerli satır segmentinin son sütunundan `Sales` toplamı döndürür. |
| `RangeAvg (Last(Sum(x),1,5))` | Geçerli satır segmentinin en sağındaki beş sütunda değerlendirilen `sum(x)` fonksiyonunun sonuçlarının ortalamasını döndürür. |
## Örnek - Last temel bilgileri
[](https://help.qlik.com/en-US/sense/Subsystems/Hub/Content/Sense_Hub/ChartFunctions/InterRecordFunctions/last.htm)
#### Grafik ifadesi
Genel bakış
Veri yükleme düzenleyicisini açın ve aşağıdaki komut dosyasını yeni bir bölüme ekleyin.
Komut dosyası şunları içerir:
* `Example` adlı veri tablosuna yüklenen bir veri kümesi.
* Veri tablosundaki şu alanlar:
* `Year`
* `Quarter`
* `Sales`
Komut dosyası
```
Example:
Load * inline [
Year, Quarter, Sales
2023, Q1, 5000
2023, Q2, 4000
2023, Q3, 6000
2023, Q4, 7000
2024, Q1, 4500
2024, Q2, 3250
2024, Q3, 6500
2024, Q4, 7250
];
```
Sonuçlar
Verileri yükleyin ve bir sayfa açın. Yeni bir pivot tablo oluşturun ve şu alanı satır boyutu olarak ekleyin:
* `Year`
Bu alanı bir sütun boyutu olarak ekleyin:
* `Quarter`
Aşağıdaki hesaplamaları oluşturun:
* `=Sum(Sales)`, satışların toplamını hesaplamak için.
* `=Last(Sum(Sales))`, geçerli satır segmentinin son sütununun toplam satışlarını hesaplamak için.
Sonuçlar tablosu
| Yıl | Q1 | Q2 | Q3 | Q4 | | | | |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Sum(Satışlar) | Son(Toplam(Satışlar)) | Sum(Satışlar) | Son(Toplam(Satışlar)) | Sum(Satışlar) | Son(Toplam(Satışlar)) | Sum(Satışlar) | Son(Toplam(Satışlar)) | |
| 2023 | 5000 | 7000 | 4000 | 7000 | 6000 | 7000 | 7000 | 7000 |
| 2024 | 4500 | 7250 | 3250 | 7250 | 6500 | 7250 | 7250 | 7250 |
Sonuçlara baktığınızda, `Last` fonksiyonunun her çeyrek için her satır segmentinin son sütununa ait satış değeri toplamını döndürdüğünü görebilirsiniz. Örneğin, `Q1` içinde o dönem için `Sum(Sales)` değeri `5000` olur. `Q1` için `Last(Sum(Sales)` değeri, `2023` geçerli satırın son sütun değeri olan `Q4` içindeki `Sum(Sales)` değeri olan `7000` olur.
## Örnek - Last senaryosu
[](https://help.qlik.com/en-US/sense/Subsystems/Hub/Content/Sense_Hub/ChartFunctions/InterRecordFunctions/last.htm)
#### Grafik ifadesi
Genel bakış
Bir veri kümesi, üç aylık bir dönem boyunca çeşitli ürünler için satış rakamlarını içerir. Şirket, cari dönem için toplam satışları ve dönemdeki son (veya en güncel) satış rakamlarına kıyasla satış büyümesini sunmak istemektedir.
Veri yükleme düzenleyicisini açın ve aşağıdaki komut dosyasını yeni bir bölüme ekleyin.
Komut dosyası şunları içerir:
* `Example` adlı veri tablosuna yüklenen bir veri kümesi.
* Veri tablosundaki şu alanlar:
* `Date`
* `Product`
* `Sales`
Komut dosyası
```
Example:
Load * inline [
Date, Product, Sales
2024-01-01, Apple, 100
2024-01-01, Banana, 150
2024-01-01, Carrot, 120
2024-02-01, Carrot, 80
2024-02-01, Banana, 200
2024-02-01, Apple, 110
2024-03-01, Carrot, 160
2024-03-01, Banana, 300
2024-03-01, Apple, 150
];
```
Sonuçlar
Verileri yükleyin ve bir sayfa açın. Yeni bir pivot tablo oluşturun ve şu alanı satır boyutu olarak ekleyin:
* ` Product
`
Bu alanı bir sütun boyutu olarak ekleyin:
* `Date`
Aşağıdaki hesaplamaları oluşturun:
* `=Sum(Sales)`, yıllık satışları hesaplamak için.
* `=(Last(Sum(Sales)) - Sum(Sales)) / Sum(Sales)`, cari dönemden son döneme kadar satışlardaki büyümeyi hesaplamak için. Bu değeri yüzde olarak göstermek için Sayı biçimlendirme altında, Sayı > Basit Biçimlendirme > %12,34 öğesini seçin.
Sonuçlar tablosu
| Ürün | 2024-01-01 | 2024-02-01 | 2024-03-01 | | | |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Sum(Satışlar) | (Son(Toplam(Satışlar)) - Toplam(Satışlar)) / Toplam(Satışlar) | Sum(Satışlar) | (Son(Toplam(Satışlar)) - Toplam(Satışlar)) / Toplam(Satışlar) | Sum(Satışlar) | (Son(Toplam(Satışlar)) - Toplam(Satışlar)) / Toplam(Satışlar) | |
| Elma | 100 | %50,00 | 110 | %36,36 | 150 | %0,00 |
| Muz | 150 | %100,00 | 200 | %50,00 | 300 | %0,00 |
| Havuç | 120 | %33,33 | 80 | %100,00 | 160 | %0,00 |
Bu örnekte, satışların satış döneminin başlangıcından son döneme kadar nasıl ilerlediğini görebilirsiniz. Örneğin, `2024-01-01` ilk döneminde `Apple` satışları `100` iken `150` son dönem satış rakamları `2024-03-01` olmuştur. Bu, `50%` bir artış olduğunu göstermektedir.
## Örnek - Bütçe varyansını hesaplamak için Last'ı kullanma
[](https://help.qlik.com/en-US/sense/Subsystems/Hub/Content/Sense_Hub/ChartFunctions/InterRecordFunctions/last.htm)
#### Grafik ifadesi
Genel bakış
Bir veri kümesi, iki yıllık bir dönemde çeyrek bazında bütçe rakamlarını içerir. Şirket, her çeyrek dönem için toplam bütçe tutarını ve cari dönem bütçe tutarı ile yıl için ortalama çeyrek dönem bütçesi arasındaki farkı sunmak istemektedir.
Veri yükleme düzenleyicisini açın ve aşağıdaki komut dosyasını yeni bir bölüme ekleyin.
Komut dosyası şunları içerir:
* `Example` adlı veri tablosuna yüklenen bir veri kümesi.
* Veri tablosundaki şu alanlar:
* `Year`
* `Quarter`
* `Budget`
Komut dosyası
```
Example:
Load * inline [
Year, Quarter, Budget
2023, Q1, 1200
2023, Q2, 1100
2023, Q3, 1300
2023, Q4, 1400
2024, Q1, 1550
2024, Q2, 1230
2024, Q3, 1400
2024, Q4, 1600
];
```
Sonuçlar
Verileri yükleyin ve bir sayfa açın. Yeni bir pivot tablo oluşturun ve şu alanı satır boyutu olarak ekleyin:
* ` Year
`
Bu alanı bir sütun boyutu olarak ekleyin:
* `Quarter`
Aşağıdaki hesaplamaları oluşturun:
* `=Sum(Budget)`, çeyreğin bütçesini hesaplamak için.
* `=Sum(Budget) - RangeAvg(Last(Budget, 1, 4))`, o yılki ortalama üç aylık bütçe ile karşılaştırıldığında cari dönemin `Budget` tutarı arasındaki varyansı hesaplamak için.
Sonuçlar tablosu
| Yıl | Q1 | Q2 | Q3 | Ç4 | | | | |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Toplam(Bütçe) | Toplam(Bütçe) - AralıkOrt(Son(Bütçe, 1, 4)) | Toplam(Bütçe) | Toplam(Bütçe) - AralıkOrt(Son(Bütçe, 1, 4)) | Toplam(Bütçe) | Toplam(Bütçe) - AralıkOrt(Son(Bütçe, 1, 4)) | Toplam(Bütçe) | Toplam(Bütçe) - AralıkOrt(Son(Bütçe, 1, 4)) | |
| 2023 | 1200 | -50 | 1100 | -150 | 1300 | 50 | 1400 | 150 |
| 2024 | 1550 | 105 | 1230 | -215 | 1400 | -45 | 1600 | 155 |
`Last` fonksiyonunu kullanarak, çeyrek başına bütçe tutarının ortalama çeyrek bütçesine kıyasla nasıl değiştiğini görebilirsiniz. Örneğin, `2023` içinde yıl için toplam bütçe `5000` (`1200 + 1100 + 1300 + 1400`), dolayısıyla ortalama üç aylık bütçe `1250` olur. `Q1` için bütçe tutarı `1200` olduğundan, `50` ortalama üç aylık bütçeden `1250` daha azdır; `Q4` için bütçe varyansı ise ortalama üç aylık bütçenin `150` üzerindedir.